Een goede weerstand is altijd de basis van een gezond lichaam. Het is je persoonlijke schild dat dag en nacht voor je werkt.
Er gaat geen dag voorbij of je lijf voert een gevecht met allerlei soorten ziekteverwekkers. Is je weerstand optimaal, dan worden indringers effectief bestreden. Maar is je afweersysteem verzwakt, dan dringen ziekmakende virussen of bacteriën ons lichaam binnen en is er de kans dat ze zich in razendsnel tempo kunnen vermenigvuldigen. Met alle ziekmakende gevolgen van dien.
Dat immuunsysteem willen we graag een handje helpen. Een goed functionerend immuunsysteem is namelijk het beste wapen wat we hebben om infecties de baas te blijven of snel te herstellen. Mensen met een verzwakt immuunsysteem, als gevolg van langdurige stress, overgewicht of andere chronische aandoeningen, zijn vaak vatbaarder.
Het beste wapen voor een optimaal functionerend immuunsysteem zijn gezonde leefgewoonten. Wat kan je hiervoor doen?
Eet gezond en gevarieerd
- Kook zoveel mogelijk zelf met verse producten.
- Vermijd bewerkte voeding, pakjes en zakjes, kant-en-klare maaltijden, afhaalmaaltijden en junkfood.
- Eet vooral een grote variatie aan groenten en fruit (alle kleuren van de regenboog) voor je dagelijkse koolhydraten en vezels.
- Verminder alle vormen van zoetigheid en snelle koolhydraten (witte rijst, bloem, pasta en granen). Ze staan erom bekend dat ze ons immuunsysteem ernstig kunnen verzwakken. Dit komt onder andere doordat ze zorgen voor steeds weer pieken in onze bloedglucosespiegel (en insuline). Vermijd daarom zoetigheid, maar ook allerlei broodproducten, zoveel mogelijk.
- Haal je eiwitten uit gevogelte zoals kip en kalkoen, vis en eieren.
- Denk ook aan alles uit de zee zoals schelp- en schaaldieren, algen en zeekraal.
- Kies voor gezonde vetten uit olijfolie, kokosolie, noten en zaden, avocado en vette vis (zalm, makreel, sardines, …).
- Drink voldoende water.
- Matig koffie en drink geen koffie meer na 14u (in verband met cortisol en slaap).
- Drink groene thee of kruidenthee.
Beweeg voldoende
Bewegen is goed voor ons lichaam en geest, maar wetenschappers hebben ook aangetoond dat regelmatige inspanning je weerstand een flinke boost kan geven [1].
- Ga iedere dag een half uurtje buiten wandelen. Denk er eens aan om tijdens je lunchpauze een frisse neus te halen.
- Ga wandelen, lopen, zwemmen, tennissen of fietsen; het maakt niet uit wat, als het maar lichamelijk inspannend is en je er energie van krijgt.
- Let op: Te zwaar en overmatig sporten is dan weer te belastend voor je lichaam, maar niet bewegen is nog slechter!
Slaap voldoende
Probeer zeker 7 tot 8 uur te slapen. Voldoende nachtrust is onontbeerlijk voor een goede weerstand en kan preventief werken om ziektes te vermijden. Slapen is namelijk heel belangrijk voor het herstel van ons lichaam en beïnvloedt de immuniteit direct.
Verschillende studies tonen aan dat een goede nachtrust de werkzaamheid van de immuunrespons verbetert én mensen beschermt tegen infecties. Het verband tussen een slaapgebrek en ons immuunsysteem is al veelvuldig onderzocht. Zo bleek uit de Nurses Health studie, waarbij 56.000 verpleegkundigen gedurende verschillende jaren gevolgd werden, dat diegenen die minder dan 5 uur per nacht sliepen meer kans hadden op een longontsteking [2].
Stop met roken
Roken vermindert de werking van het immuunsysteem en dus ook de capaciteit om virussen op te ruimen.
Beperk het alcoholgebruik
Er is veel onderzoek gedaan naar alcohol en immuniteit. Daarin zien we dat overmatig alcoholgebruik een slechte invloed heeft op het immuunsysteem en de weerstand.
Voorkom stress
Stresshormonen zoals cortisol veranderen je lichaam op celniveau en beïnvloeden hiermee een groot aantal vitale functies, waaronder grote delen van het immuunsysteem. Stress werkt zo direct in op het ontstekingsprofiel van het lichaam en is medeverantwoordelijk voor het verloop van veel ziekten.
Probeer stress in je leven zoveel mogelijk te verminderen. Een manier is te focussen op alles wat je ontspanning geeft zoals mediteren, wandelen, yoga, een boek lezen, ademhalingsoefeningen, of iets wat voor jou kan helpen om je stressniveau te laten zakken.
Neem af en toe een koude douche
Heb je lange tijd veel stress gehad? Dan kan het zijn dat je cellen ongevoelig zijn geworden voor cortisol. Dit wordt ook cortisolresistentie genoemd. Dan is het belangrijk om je cellen hiervoor weer gevoelig te maken. Een koude prikkel (zoals koud afdouchen) zorgt voor het herstellen van je cortisolgevoeligheid.
Ga naar buiten en geniet van het zonnetje
Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D. Het lichaam kan onder invloed van zonlicht in de huid vitamine D zelf aanmaken. Daarnaast levert voeding vitamine D. Er is sterk bewijs dat vitamine D een sleutelrol speelt in het immuunsysteem. Tekorten in de vitamine D-huishouding associëren we met een verhoogde auto-immuniteit alsmede een verhoogde vatbaarheid voor virussen en infecties [3].
Vitamines en mineralen voor de weerstand
Zorg eerst voor een gezond en gevarieerd voedingspatroon; gezonde voeding is de basis. Bij een lage inname van vitamines en mineralen uit voeding, kunnen extra supplementen een nuttige aanvulling zijn. Ook zijn er bepaalde groepen die een hogere behoefte hebben, zoals sporters en mensen met een verlaagde weerstand.
Daarnaast kunnen sommige mensen bepaalde vitamines moeilijker opnemen, zoals ouderen met vitamine B12. Bij een te lage inname over een langere tijd kunnen er tekorten ontstaan, waardoor de weerstand verlaagt en men minder weerbaar is. Een kwalitatief voedingssupplement kan dan een zeer nuttige aanvulling zijn.
Enkele vitamines en mineralen waarvan wetenschappelijk is bewezen dat deze bijdragen aan een normale werking van het immuunsysteem:
- Vitamine C: De inname van voldoende vitamine C is erg belangrijk. Een tekort kan leiden tot een onvoldoende functionerend immuunsysteem [4].
- Zink: Is van groot belang in het reguleren van de immuunreactie [4].
- Vitamine D [3] en Omega 3 (EPA/DHA) [5]: Voldoende vitamine D en de vetzuren EPA en DHA zijn noodzakelijk voor het op tijd ‘uitzetten’ van de immuunreactie, zodat deze geen onnodige schade aanricht (ontstekingen remmen).
Conclusie
We kunnen er preventief voor zorgen dat ons lichaam bestand is tegen ziekteverwekkers. Met behulp van een gezonde leefstijl, aangevuld met enkele stoffen uit de natuur die ons immuunsysteem een duwtje in de juiste richting geven, sta je een stuk sterker.
Heb je nog bijkomende vragen, of wil je hulp bij een gezonde en evenwichtige lifestyle om je afweersysteem op peil te houden? Maak dan een afspraak en laat lifestyle jouw medicijn zijn!
Neem contact op via het contactformulier.
Referenties: [1] Medicine Plus, ”Exercise and immunity”. Geraadpleegd via: https://medlineplus.gov/ency/article/007165.htm [2] de Almeida, C. M. O., & Malheiro, A. (2016). Sleep, immunity and shift workers: a review. Sleep Science, 9(3), 164-168. [3] Aranow, C. (2011). Vitamin D and the immune system. Journal of investigative medicine, 59(6), 881-886 [4] Wintergerst ES, Maggini S, Hornig DH. Immune-enhancing role of vitamin C and zinc and effect on clinical conditions. Ann Nutr Metab. 2006;50(2):85-94. doi: 10.1159/000090495. Epub 2005 Dec 21. PMID: 16373990. [5] Gutiérrez S, Svahn SL, Johansson ME. Effects of Omega-3 Fatty Acids on Immune Cells. Int J Mol Sci. 2019 Oct 11;20(20):5028. doi: 10.3390/ijms20205028. PMID: 31614433; PMCID: PMC6834330.